Chyba każdy z nas chce, żeby w domu było dobrze – nie idealnie czy bez żadnych konfliktów, ale po prostu dobrze. Tak, aby dało się wrócić po całym dniu i zdjąć z siebie napięcie. Żyć bez gotowości do obrony i bez lęku przed kolejną trudną rozmową.

Na początku nowego roku to pragnienie często wraca ze zdwojoną siłą. Myślimy o naszych relacjach, o dzieciach i bywa, że dopada nas poczucie, że „jakoś nam się to wszystko rozjechało”. Pojawiają się myśli, że kiedyś było więcej bliskości, a dziś dominuje zmęczenie, irytacja, a nawet poczucie winy.

Szczególnie dotkliwe jest to w momencie, gdy dzieci dorastają. Przestają być małe, przewidywalne i „wdzięczne”, a zaczynają mieć własne zdanie, własne tempo i wizję świata, często bardzo odległą od naszej. Wielu rodziców mówi wtedy wprost: „Nie poznaję swojego dziecka”, „Wszystko kończy się kłótnią”, „Już nie wiem, jak do niego dotrzeć”.

Wówczas, wraz z postanowieniami noworocznymi, pojawia się szczera, ludzka potrzeba: „Od nowego roku chcę mieć lepsze relacje z moim dzieckiem”. Tylko czy relacje naprawdę da się „postanowić”? Czy wystarczy sama decyzja, by w domu zapanował spokój? Czy można po prostu postanowić, że będziemy mniej krzyczeć, a bardziej rozumieć?

Doświadczenie wielu rodzin pokazuje, że same chęci nie wystarczą. I nie wynika to z bycia „złym rodzicem”, ale z faktu, że relacje nie zmieniają się pod wpływem postanowień. Zmieniają się one dzięki codziennym, drobnym momentom regulacji – lub jej braku.

Dlaczego postanowienia noworoczne często nie działają w rodzinie?

Nowy rok sprzyja decyzjom; ma w sobie magię nowego początku i obietnicę zmiany. Postanowienia rodzą się z nadziei, ale czasem także z bezsilności i poczucia, że „już dłużej tak nie chcemy”. W rodzinach przybierają one znajomą formę: „Będę bardziej cierpliwa”, „Nie będę krzyczeć”, „Będę więcej rozmawiać z moim nastolatkiem”.

To piękne deklaracje, jednak problem pojawia się wtedy, gdy mają one zastąpić to, czego nam realnie brakuje: wewnętrznych zasobów i regulacji. Relacje nie psują się dlatego, że rodzice nie wiedzą, jak powinno być. Psują się, ponieważ w momentach napięcia tracimy dostęp do naszej wiedzy. Każdy rodzic wie, że krzyk nie pomaga, a rozmowa jest lepsza niż awantura. Jednak po całym dniu pracy, w zmęczeniu i pod presją obowiązków, włącza się automatyczny tryb reakcji – ten sam, który obiecywaliśmy sobie zostawić w starym roku.

Postanowienia noworoczne rzadko uwzględniają nasz faktyczny stan. Nie da się zachować spokoju, jeśli układ nerwowy od tygodni działa na wysokich obrotach, a ciało jest chronicznie zmęczone. W relacjach zmiana nie polega na tym, że nagle zaczniemy robić wszystko „jak trzeba”. Polega ona na nauce zatrzymywania się tam, gdzie do tej pory reagowaliśmy automatycznie. Postanowienie „nie będę krzyczeć” zakłada kontrolę, tymczasem relacje potrzebują regulacji. Regulacja to nie brak emocji, lecz zdolność do tego, by je unieść bez niszczenia więzi.

Most między domem a pracą

Regulacja emocji oznacza umiejętność powrotu do równowagi po napięciu – zanim wejdziemy w relację z drugim człowiekiem. Dom i praca to system naczyń połączonych. Napięcie z biura wraca z nami do domu w ciele i tonie głosu; i na odwrót – konflikty domowe utrudniają uważność w pracy. Dlatego tak ważne jest nie tylko to, co mówimy do dzieci, ale z jakiego miejsca w sobie to robimy. Dzieci, zwłaszcza nastolatki, błyskawicznie wyczuwają, czy jesteśmy naprawdę obecni, czy tylko fizycznie obecni obok nich.

Cały artykuł przeczytasz w magazynie Moja Harmonia Życia. Pobierz tutaj!

Tekst: Sylwia Śliwocka
Zdjęcie: pixabay.com