Herbata i jej prozdrowotne właściwości

Wraz z rozwojem industrializacji na świecie z roku na rok rozpowszechniają się również choroby cywilizacyjne.  Choroby serca, nowotwory, cukrzyca to tylko nieliczne z długiej listy chorób najczęściej występujących u ludzi.  Statystycznie to właśnie one odpowiadają za największą liczbę zgonów osób po 45 roku życia.

 

Tekst: Łukasz Mosz
Zdjęcie: pixabay.com

 

Dlatego właściwa dieta, która stanowi główną broń w walce z chorobami cywilizacyjnymi, odgrywa dziś bardzo ważną rolę. Biomedycy oraz dietetycy stale wprowadzają zdrowe produkty do naszej diety, skupiając swoją uwagę na  prozdrowotnych i korzystnych właściwościach poszczególnych składników. Wśród najcenniejszych produktów prym  wiedzie herbata.

 

Znana od prawie 5000 lat. Ceniona i szanowana na wszystkich kontynentach. Aktualnie bardzo często postrzegana  jako popularny napój aniżeli zdrowe zioło, o wręcz magicznych właściwościach. Już sam polski wyraz „herbata”,  wskazuje na jego prozdrowotne właściwości, pochodząc z połączenia dwóch łacińskich słów: „herba” – znaczy „zioło”  i „Thea” – będące zlatynizowanym słowem tej chińskiej rośliny.

 

Właściwości pod lupą

Herbata, którą powszechnie znamy to Camellia sinensis, czyli herbata chińska. Pochodząca z rodziny kamelii roślina  to wieloletnie drzewo dorastające do ok. 3-4 m wysokości. Aby uzyskać doskonałej jakości napar, plantatorzy  wykształcili specjalną technikę przycinania krzewów, zbioru liści oraz ich przetwarzania, ale – co ciekawe – jej skład  chemiczny znamy nie dłużej niż 150 lat.

 

Naukowcy twierdzą, że herbata posiada co najmniej 100 substancji chemicznych. Lista ta może być dłuższa dlatego,  że to zaledwie część, która została zbadana w najbardziej ogólnym zarysie i wymaga jeszcze dodatkowych lat badań. Warto tu nadmienić, że skład chemiczny świeżych liści jest różny od finalnego produktu w postaci herbaty sypkiej.

 

Wiele związków chemicznych, które obecne są w świeżym liściu, po obróbce technologicznej znika, ulega utlenieniu  lub innym reakcjom chemicznym, tworząc nowy związek o całkowicie innych właściwościach. Skupmy się zatem na  najważniejszych substancjach i związkach finalnego produktu, a co za tym idzie na niezwykłych właściwościach jakie  niesie za sobą codzienne picie tego magicznego naparu.

 

Najważniejszą grupą składników w herbacie są polifenole. Wśród nich za najzdrowsze uważa się flawonoidy. Są one  najmocniejszymi przeciwutleniaczami, które hamują starzenie się komórek, działają antynowotworowo i zapobiegają  chorobom układu krążenia. Największe stężenie flawonoidów występuje w herbacie białej i zielonej, bowiem w  odróżnieniu od czarnej nie przechodzą procesu ciemnienia enzymatycznego (utlenienia), który powoduje ich  częściowy rozkład.

 

W grupie flawonoidów dużą rolę odgrywają również katechiny, których herbata jest najbogatszym źródłem.  Katechiny poza tym, że pomagają nam cieszyć się długą młodością i zdrowiem, przyczyniają się również do  podwyższenia ogólnej odporności oraz usuwają szkodliwe toksyny.

 

Dzięki katechinom przyspiesza nasz metabolizm i tym samym zrzucamy zbędne kilogramy. Osoby pijące herbatę,  uprawiające sport i prowadzące aktywny tryb życia, pijąc ją codziennie, zwiększają swoją wytrzymałość i zmuszają  organizm do większego wykorzystania tłuszczu jako paliwa.

 

Katechiny odgrywają również znaczącą rolę w procesie ochrony skóry przed promieniowaniem UV. Obniżają przy  tym ryzyko zachorowania na raka skóry oraz według twierdzeń naukowców wpływają korzystnie na obniżanie tzw.  złego cholesterolu LDL.

 

Należy pamiętać, że im mniej przetworzona herbata, tym więcej katechin w finalnym naparze. Najmniej  przetworzona jest bez wątpienia herbata biała, która może zawierać aż 60 proc. cennych katechin. Herbata zielona  zawiera ich 30 – 40 proc., natomiast w herbacie czarnej 75 proc. katechin ulega utlenieniu. Mimo to herbata czarna jako najpopularniejsza wciąż pozostaje silnym przeciwutleniaczem, tak silnym, że wiele innych produktów nie może z  ią konkurować, np.: czerwone wino, jabłka, cebula czy nawet jagody.

 

Cenne taniny

Kolejnym cennym składnikiem herbaty są garbniki roślinne, czyli taniny. W świeżych liściach występują w postaci  bardzo gorzkiej substancji odpowiadającej za ochronę przed szkodnikami. Po przejściu procesu technologicznego  taniny zmieniają się w łagodniejszą postać, odpowiadając za ów charakterystyczny cierpki smak w herbacie po jej zaparzeniu.

 

Obecność tanin w herbacie działa antybakteryjnie oraz przeciwzapalnie. Doskonale sprawdzają się podczas gojenia  różnego typu ran. Działają bardzo korzystnie na układ pokarmowy, w przypadku dolegliwości trawiennych, biegunek, w przebiegu choroby wrzodowej żołądka, nieżytu oraz zatruć pokarmowych. Taniny nie wywołują działania  garbującego na błonę śluzową żołądka, a wręcz przeciwnie, tworzą powłokę ochronną. Możemy herbatę stosować   również w postaci okładów na skórę, w przypadku takich dolegliwości, jak: wypryski, swędzenie czy pieczenie.

 

Warto tu nadmienić, że taniny wraz z katechinami w herbacie mają takie same właściwości jak witamina P, a zatem  wzmacniają układ odpornościowy, zmniejszają ryzyko wylewu, działają przeciwgrzybiczo, przeciwnowotworowo i  przeciwwrzodowo.

 

W herbacie znajdziemy również związki białkowe, zawierające aminokwasy. Jest ich w herbacie aż 17, a  najważniejszy to kwas glutaminowy. Jest on niezwykle istotny dla funkcji życiowych człowieka, szczególnie w   procesie odbudowy systemu nerwowego. Ciekawostką może być fakt, że herbata zielona zawiera dodatkowy  niebiałkowy aminokwas zwany L-teaniną. Jest on ceniony za silne właściwości rozluźniające i jego kojący wpływ w  trakcie napięć nerwowych. Wraz ze współobecną teiną (kofeiną) pobudzają fale alfa w mózgu i sprzyjają koncentracji  podczas uczenia się. Niektórzy naukowcy podkreślają znaczącą ich rolę w obniżaniu ryzyka powstania choroby  Parkinsona.

 

Ten niezwykły napój posiada także związki nieorganiczne. Są to sole żelaza, magnez, mangan oraz sód. Wraz z  krzemem, potasem oraz wapniem są one niezmiernie ważne w odżywianiu komórek ludzkich. Nie można również  pominąć obecności bogatych mikroelementów: fluor, jod, miedź, złoto  i innych, które występując w stanie   koloidalnym, ulegają rozpuszczeniu w wodzie, przechodząc do naparu.

 

Dzięki tak bogatemu składowi herbata posiada niezwykłe prozdrowotne właściwości. Wysoka zawartość wapnia i  fluoru w herbacie działa korzystnie na zęby i dziąsła. Jod i fluor wykazują właściwości antysklerotyczne. Fosfor jest  niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, a obecny w herbacie potas odgrywa zasadniczą rolę  w utrzymaniu w zdrowiu układu sercowo-naczyniowego.

 

Herbata zwiera również ważne witaminy: A, C, D, E, K oraz witaminy z grupy B. Ich dobroczynne działanie jest znane każdemu z nas. Lista korzystnych substancji znajdujących się w herbacie zdaje się nie mieć końca, a jej właściwości  są wciąż odkrywane. Nie tylko w Azji, ale również w Europie, ze szczególnym uwzględnieniem Polski, przeżywamy „renesans” herbaty. Świadomość konsumentów na temat jej korzystnego i prozdrowotnego działania z roku na rok jest coraz wyższa.

 

Miłorząb japoński – by wspomnienia nie straciły ostrości…

Ginkgo biloba jako roślina jest piękne, dostojne i niezwykle istotne ze względu na właściwości lecznicze. Właściwości terapeutyczne znane i doceniane były w Chinach i Japonii od kilkuset lat, następnie zachwyt nad zastosowaniem...

Adaptogeny – wsparcie organizmu w trudnych czasach

Każdego dnia narażeni jesteśmy na czynniki wywołujące stres w naszym organizmie – biologiczne, emocjonalne, środowiskowe i fizyczne. Czasy w jakich żyjemy dają nam nieograniczone możliwości rozwoju. Jednak korzystanie z dobrodziejstw cywilizacji dla wielu...

Jak zregenerować skórę po lecie? Podpowiadamy!

Letnie wakacje się skończyły i choć wewnętrznie czujesz się zregenerowana i wypoczęta, niestety wygląd twojej skóry nie odzwierciedla tego stanu. Pierwsza opalenizna zniknęła, a liczne kąpiele słoneczne, chlor, wiatr i suche powietrze...

Orkisz: prozdrowotna siła zaklęta w ich nasionach

Na fali mody na bezglutenową żywność i diety typu paleo, do łask wracają dawno zapomniane zboża, które choć nie były przez dziesięciolecia produkowane na masową skalę, na szczęście przetrwały. Dziś możemy cieszyć...

Skomentuj

Twój komentarz musi zostać zaakceptowany przez moderatora zanim zobaczysz go na stronie.



x